<?php
include_once $_SERVER['DOCUMENT_ROOT'] . '/include/shared-manual.inc';
$TOC = array();
$TOC_DEPRECATED = array();
$PARENTS = array();
include_once dirname(__FILE__) ."/toc/language.operators.inc";
$setup = array (
  'home' => 
  array (
    0 => 'index.php',
    1 => 'PHP Manual',
  ),
  'head' => 
  array (
    0 => 'UTF-8',
    1 => 'tr',
  ),
  'this' => 
  array (
    0 => 'language.operators.increment.php',
    1 => 'Artırım ve Eksiltim',
    2 => 'Artırım ve Eksiltim İşle&ccedil;leri',
  ),
  'up' => 
  array (
    0 => 'language.operators.php',
    1 => 'İşle&ccedil;ler',
  ),
  'prev' => 
  array (
    0 => 'language.operators.arithmetic.php',
    1 => 'Aritmetik',
  ),
  'next' => 
  array (
    0 => 'language.operators.assignment.php',
    1 => 'Atama',
  ),
  'alternatives' => 
  array (
  ),
  'source' => 
  array (
    'lang' => 'tr',
    'path' => 'language/operators/increment.xml',
  ),
  'history' => 
  array (
  ),
);
$setup["toc"] = $TOC;
$setup["toc_deprecated"] = $TOC_DEPRECATED;
$setup["parents"] = $PARENTS;
manual_setup($setup);

contributors($setup);

?>
<div id="language.operators.increment" class="sect1">
 <h2 class="title">Artırım ve Eksiltim İşleçleri</h2>
 
 <p class="para">
  PHP, önceden ve sonradan artırım ve eksiltim işleçlerini destekler.
  Bunlar değeri bir artıran veya eksilten tek terimli işleçlerdir.
 </p>
 <table class="doctable table">
  <caption><strong>Arttırım ve Eksiltim İşleçleri</strong></caption>
  
   <thead>
    <tr>
     <th>Örnek</th>
     <th>İsim</th>
     <th>Etkisi</th>
    </tr>

   </thead>

   <tbody class="tbody">
    <tr>
     <td><strong class="userinput"><code>++$a</code></strong></td>
     <td>Önceden artırım</td>
     <td><var class="varname">$a</var> bir artırıldıktan sonra
     döndürülür.</td>
    </tr>

    <tr>
     <td><strong class="userinput"><code>$a++</code></strong></td>
     <td>Sonradan artırım</td>
     <td><var class="varname">$a</var> döndürüldükten sonra değeri bir
     artırılır.</td>
    </tr>

    <tr>
     <td><strong class="userinput"><code>--$a</code></strong></td>
     <td>Önceden eksiltim</td>
     <td><var class="varname">$a</var> bir eksiltildikten sonra
     döndürülür.</td>
    </tr>

    <tr>
     <td><strong class="userinput"><code>$a--</code></strong></td>
     <td>Sonradan eksiltim</td>
     <td><var class="varname">$a</var> döndürüldükten sonra değeri bir
     eksiltilir.</td>
    </tr>

   </tbody>
  
 </table>

 <p class="para">
  Basit bir betik örneği:
  <div class="informalexample">
   <div class="example-contents">
<div class="phpcode"><code><span style="color: #000000"><span style="color: #0000BB">&lt;?php<br /></span><span style="color: #007700">echo </span><span style="color: #DD0000">"Sonradan artırım\n"</span><span style="color: #007700">;<br /></span><span style="color: #0000BB">$a </span><span style="color: #007700">= </span><span style="color: #0000BB">5</span><span style="color: #007700">;<br /></span><span style="color: #0000BB">var_dump</span><span style="color: #007700">(</span><span style="color: #0000BB">$a</span><span style="color: #007700">++);<br /></span><span style="color: #0000BB">var_dump</span><span style="color: #007700">(</span><span style="color: #0000BB">$a</span><span style="color: #007700">);<br /><br />echo </span><span style="color: #DD0000">"Önceden artırım\n"</span><span style="color: #007700">;<br /></span><span style="color: #0000BB">$a </span><span style="color: #007700">= </span><span style="color: #0000BB">5</span><span style="color: #007700">;<br /></span><span style="color: #0000BB">var_dump</span><span style="color: #007700">(++</span><span style="color: #0000BB">$a</span><span style="color: #007700">);<br /></span><span style="color: #0000BB">var_dump</span><span style="color: #007700">(</span><span style="color: #0000BB">$a</span><span style="color: #007700">);<br /><br />echo </span><span style="color: #DD0000">"Sonradan eksiltim\n"</span><span style="color: #007700">;<br /></span><span style="color: #0000BB">$a </span><span style="color: #007700">= </span><span style="color: #0000BB">5</span><span style="color: #007700">;<br /></span><span style="color: #0000BB">var_dump</span><span style="color: #007700">(</span><span style="color: #0000BB">$a</span><span style="color: #007700">--);<br /></span><span style="color: #0000BB">var_dump</span><span style="color: #007700">(</span><span style="color: #0000BB">$a</span><span style="color: #007700">);<br /><br />echo </span><span style="color: #DD0000">"Sonradan eksiltim\n"</span><span style="color: #007700">;<br /></span><span style="color: #0000BB">$a </span><span style="color: #007700">= </span><span style="color: #0000BB">5</span><span style="color: #007700">;<br /></span><span style="color: #0000BB">var_dump</span><span style="color: #007700">(--</span><span style="color: #0000BB">$a</span><span style="color: #007700">);<br /></span><span style="color: #0000BB">var_dump</span><span style="color: #007700">(</span><span style="color: #0000BB">$a</span><span style="color: #007700">);<br /></span><span style="color: #0000BB">?&gt;</span></span></code></div>
   </div>

   <p class="para">
Yukarıdaki örneğin çıktısı:</p>
   <div class="example-contents screen">
<div class="cdata"><pre>
Sonradan artırım:
int(5)
int(6)
Önceden artırım:
int(6)
int(6)
Sonradan eksiltim:
int(5)
int(4)
Sonradan eksiltim:
int(4)
int(4)
</pre></div>
   </div>
  </div>
  <div class="warning"><strong class="warning">Uyarı</strong>
   <p class="para">
    Artırım ve eksiltim işleçlerinin <span class="type"><a href="language.types.boolean.php" class="type bool">bool</a></span> türündeki değerler
    üstünde etkisi yoktur. İleri sürümlerde değer örtük olarak
    <span class="type"><a href="language.types.integer.php" class="type int">int</a></span> türüne dönüşüm uygulanacağından PHP 8.3.0 ve sonrasında
    bir <strong><code><a href="errorfunc.constants.php#constant.e-warning">E_WARNING</a></code></strong> çıktılanır.
   </p>
   <p class="para">
    Eksiltim işlecinin <span class="type"><a href="language.types.null.php" class="type null">null</a></span> türünde değerler üzerinde etkisi
    yoktur. İleri sürümlerde değer örtük olarak <span class="type"><a href="language.types.integer.php" class="type int">int</a></span> türüne
    dönüşüm uygulanacağından PHP 8.3.0 ve sonrasında bir
    <strong><code><a href="errorfunc.constants.php#constant.e-warning">E_WARNING</a></code></strong> çıktılanır.
   </p>
   <p class="para">
    Değer <a href="language.types.numeric-strings.php" class="link">sayısal dizge</a>
    değilse eksiltim işleci etkisizdir. İleri sürümlerde
    <span class="classname"><a href="class.typeerror.php" class="classname">TypeError</a></span> oluşturacak olan bu durum PHP 8.3.0 ve
    sonrasında bir <strong><code><a href="errorfunc.constants.php#constant.e-warning">E_WARNING</a></code></strong> çıktılanmasına sebep olur.
   </p>
  </div>
  <blockquote class="note"><p><strong class="note">Bilginize</strong>: 
   <p class="para">
    Aşırı yüklemeyi destekleyen dahili nesnelerin toplama ve çıkarma
    işlemlerinde de artırım ve eksiltim yapılabilir. Böyle bir dahili
    nesneye örnek olarak <span class="classname"><a href="class.gmp.php" class="classname">GMP</a></span> verilebilir.
   </p>
  </p></blockquote>
 </p>

 <div class="sect2" id="language.operators.increment.string">
  <h3 class="title">PERL dizge artırım özelliği</h3>
  <div class="warning"><strong class="warning">Uyarı</strong>
   <p class="simpara">
    Bu özelliğin PHP 8.3.0 ve sonrasında kullanımı bazı durumlarda
    önerilmemekte olup böyle bir durumun ortaya çıkmaması için bu özellik
    yerine <span class="function"><a href="function.str-increment.php" class="function">str_increment()</a></span> işlevi kullanılmalıdır.
   </p>
  </div>

  <p class="para">
   Değer <a href="language.types.numeric-strings.php" class="link">sayısal dizge</a>
   değilse dizgeye artırım uygulanabilir. Bunun için dizgenin abecesaysal
   ASCII dizge olması gerekir. Harflerin bir sonraki harfe kadar artırılması
   durumunda, <code class="literal">Z</code> harfine ulaşıldığında artış soldaki değere
   taşınır. Örneğin, <code class="code">$a = &#039;Z&#039;; $a++;</code> için <var class="varname">$a</var>
   değeri <code class="literal">&#039;AA&#039;</code> olur.
  </p>
  <div class="example" id="example-1">
   <p><strong>Örnek 1 - PERL dizge artırım örneği</strong></p>
   <div class="example-contents">
<div class="phpcode"><code><span style="color: #000000"><span style="color: #0000BB">&lt;?php<br /></span><span style="color: #007700">echo </span><span style="color: #DD0000">'== Abecesel dizgeler ==' </span><span style="color: #007700">. </span><span style="color: #0000BB">PHP_EOL</span><span style="color: #007700">;<br /></span><span style="color: #0000BB">$i </span><span style="color: #007700">= </span><span style="color: #DD0000">'W'</span><span style="color: #007700">;<br />for (</span><span style="color: #0000BB">$n</span><span style="color: #007700">=</span><span style="color: #0000BB">0</span><span style="color: #007700">; </span><span style="color: #0000BB">$n</span><span style="color: #007700">&lt;</span><span style="color: #0000BB">6</span><span style="color: #007700">; </span><span style="color: #0000BB">$n</span><span style="color: #007700">++) {<br />    echo ++</span><span style="color: #0000BB">$s </span><span style="color: #007700">. </span><span style="color: #0000BB">PHP_EOL</span><span style="color: #007700">;<br />}<br /></span><span style="color: #FF8000">// Sayısal dizgeler farklı davranır<br /></span><span style="color: #007700">echo </span><span style="color: #DD0000">'== Sayısal dizgeler ==' </span><span style="color: #007700">. </span><span style="color: #0000BB">PHP_EOL</span><span style="color: #007700">;<br /></span><span style="color: #0000BB">$d </span><span style="color: #007700">= </span><span style="color: #DD0000">'A8'</span><span style="color: #007700">;<br />for (</span><span style="color: #0000BB">$n</span><span style="color: #007700">=</span><span style="color: #0000BB">0</span><span style="color: #007700">; </span><span style="color: #0000BB">$n</span><span style="color: #007700">&lt;</span><span style="color: #0000BB">6</span><span style="color: #007700">; </span><span style="color: #0000BB">$n</span><span style="color: #007700">++) {<br />    echo ++</span><span style="color: #0000BB">$d </span><span style="color: #007700">. </span><span style="color: #0000BB">PHP_EOL</span><span style="color: #007700">;<br />}<br /></span><span style="color: #0000BB">$d </span><span style="color: #007700">= </span><span style="color: #DD0000">'A08'</span><span style="color: #007700">;<br />for (</span><span style="color: #0000BB">$n</span><span style="color: #007700">=</span><span style="color: #0000BB">0</span><span style="color: #007700">; </span><span style="color: #0000BB">$n</span><span style="color: #007700">&lt;</span><span style="color: #0000BB">6</span><span style="color: #007700">; </span><span style="color: #0000BB">$n</span><span style="color: #007700">++) {<br />    echo ++</span><span style="color: #0000BB">$d </span><span style="color: #007700">. </span><span style="color: #0000BB">PHP_EOL</span><span style="color: #007700">;<br />}<br /></span><span style="color: #0000BB">?&gt;</span></span></code></div>
     </div>

     <div class="example-contents"><p>
Yukarıdaki örneğin çıktısı:</p></div>
     <div class="example-contents screen">
<div class="cdata"><pre>
== Abecesel dizgeler ==
X
Y
Z
AA
AB
AC
== Sayısal dizgeler ==
A9
B0
B1
B2
B3
B4
A09
A10
A11
A12
A13
A14
</pre></div>
   </div>
  </div>

  <div class="warning"><strong class="warning">Uyarı</strong>
   <p class="para">
    Abecesayısal dizge, <a href="language.types.numeric-strings.php" class="link">sayısal
    dizge</a> olarak yorumlanırsa değer <span class="type"><a href="language.types.integer.php" class="type int">int</a></span> veya
    <span class="type"><a href="language.types.float.php" class="type float">float</a></span> türüne dönüştürülür. Bu özellikle üstel gösterimle
    yazılmış gerçel bir sayı gibi görünen dizgelerde ortaya çıkar.
    <span class="function"><a href="function.str-increment.php" class="function">str_increment()</a></span> işlevi böyle örtük tür dönüşümlerinden
    etkilenmez.
   </p>
   <div class="example" id="example-2">
    <p><strong>Örnek 2 - float türüne dönüştürülen abecesayısal dizge</strong></p>
    <div class="example-contents">
<div class="phpcode"><code><span style="color: #000000"><span style="color: #0000BB">&lt;?php<br />$s </span><span style="color: #007700">= </span><span style="color: #DD0000">"5d9"</span><span style="color: #007700">;<br /></span><span style="color: #0000BB">var_dump</span><span style="color: #007700">(++</span><span style="color: #0000BB">$s</span><span style="color: #007700">);<br /></span><span style="color: #0000BB">var_dump</span><span style="color: #007700">(++</span><span style="color: #0000BB">$s</span><span style="color: #007700">);<br /></span><span style="color: #0000BB">?&gt;</span></span></code></div>
    </div>

    <div class="example-contents"><p>
Yukarıdaki örneğin çıktısı:</p></div>
    <div class="example-contents screen">
<div class="cdata"><pre>
string(3) &quot;5e0&quot;
float(6)
</pre></div>
    </div>
    <div class="example-contents"><p>
     Bunun nedeni, <code class="literal">&quot;5e0&quot;</code> değerinin <span class="type"><a href="language.types.float.php" class="type float">float</a></span>
     olarak yorumlanması ve artırılmadan önce <code class="literal">5,0</code> değerine
     dönüştürülmesidir.
    </p></div>
   </div>
  </div>
 </div>

</div><?php manual_footer($setup); ?>