<?php
include_once $_SERVER['DOCUMENT_ROOT'] . '/include/shared-manual.inc';
$TOC = array();
$TOC_DEPRECATED = array();
$PARENTS = array();
include_once dirname(__FILE__) ."/toc/tutorial.inc";
$setup = array (
  'home' => 
  array (
    0 => 'index.php',
    1 => 'PHP Manual',
  ),
  'head' => 
  array (
    0 => 'UTF-8',
    1 => 'tr',
  ),
  'this' => 
  array (
    0 => 'tutorial.firstpage.php',
    1 => 'İlk PHP-etkin sayfa',
    2 => 'İlk PHP-etkin sayfa',
  ),
  'up' => 
  array (
    0 => 'tutorial.php',
    1 => 'Basit bir eğitmen',
  ),
  'prev' => 
  array (
    0 => 'tutorial.requirements.php',
    1 => 'Neye ihtiya&ccedil; var?',
  ),
  'next' => 
  array (
    0 => 'tutorial.useful.php',
    1 => 'İşe yarar bir şey',
  ),
  'alternatives' => 
  array (
  ),
  'source' => 
  array (
    'lang' => 'tr',
    'path' => 'chapters/tutorial.xml',
  ),
  'history' => 
  array (
  ),
);
$setup["toc"] = $TOC;
$setup["toc_deprecated"] = $TOC_DEPRECATED;
$setup["parents"] = $PARENTS;
manual_setup($setup);

contributors($setup);

?>
<div id="tutorial.firstpage" class="section">
   <h2 class="title">İlk PHP-etkin sayfa</h2>
   <p class="para">
    <var class="filename">merhaba.php</var> isimli bir dosya oluşturulup HTTP
    sunucusunun belge kök dizinine (<var class="varname">DOCUMENT_ROOT</var>)
    aşağıdaki içerikle kaydedilebilir:
   </p>
   <p class="para">
    <div class="example" id="example-1">
     <p><strong>Örnek 1 - İlk PHP betiği: <var class="filename">merhaba.php</var></strong></p>
     <div class="example-contents">
<div class="phpcode"><code><span style="color: #000000"><span style="color: #0000BB">&lt;?php<br /><br /></span><span style="color: #007700">echo </span><span style="color: #DD0000">"Merhaba Dünya"</span><span style="color: #007700">;<br /><br /></span><span style="color: #0000BB">?&gt;</span></span></code></div>
     </div>

     <div class="example-contents"><p>
      Tarayıcı kullanılarak HTTP sunucusunun adresine erişilebilir, bunun için
      sunucu alan adının sonuna <code class="literal">/merhaba.php</code> eklemek
      yeterli olacaktır. Yerel olarak geliştirme yaparken bu URL
      <code class="literal">http://localhost/merhaba.php</code> veya
      <code class="literal">http://127.0.0.1/merhaba.php</code> ya da
      <code class="literal">http://[::1]/merhaba.php</code> gibi bir şey olacaktır,
      ancak bu HTTP sunucusunun yapılandırma ayarlarına bağlıdır.
     </p></div>
     <div class="example-contents"><p>
      PHP normal bir HTML sayfasına gömülebilir. Bu, HTML belgesinin içine
      aşağıdaki örnekte gösterildiği gibi PHP ifadelerinin yazılabileceği
      anlamına gelir:
     </p></div>
     <div class="example-contents">
<div class="phpcode"><code><span style="color: #000000">&lt;!DOCTYPE html&gt;<br />&lt;html&gt;<br />  &lt;head&gt;<br />    &lt;title&gt;PHP Denemesi&lt;/title&gt;<br />  &lt;/head&gt;<br />  &lt;body&gt;<br />    <span style="color: #0000BB">&lt;?php </span><span style="color: #007700">echo </span><span style="color: #DD0000">'&lt;p&gt;Merhaba Dünya&lt;/p&gt;'</span><span style="color: #007700">; </span><span style="color: #0000BB">?&gt;<br /></span>  &lt;/body&gt;<br />&lt;/html&gt;</span></code></div>
     </div>

     <div class="example-contents"><p>
      Eğer her şey düzgün yapılandırılmışsa, bu dosya PHP tarafından işlenecek
      ve tarayıcıya aşağıdaki çıktı gönderilecektir:
     </p></div>
     <div class="example-contents screen">
<div class="cdata"><pre>
&lt;html&gt;
  &lt;head&gt;
    &lt;title&gt;PHP Denemesi&lt;/title&gt;
  &lt;/head&gt;
  &lt;body&gt;
    &lt;p&gt;Merhaba Dünya&lt;/p&gt;
  &lt;/body&gt;
&lt;/html&gt;
</pre></div>
     </div>
    </div>
   </p>
   <p class="para">
    Bu kod gördüğünüz gibi son derece basittir ve esasında böyle bir sayfa
    oluşturmak için PHP&#039;ye gereksinim yoktur. Görüntülenen:
    PHP&#039;nin <span class="function"><a href="function.echo.php" class="function">echo</a></span> deyimi kullanılarak elde edilen
    <code class="literal">Merhaba Dünya</code> cümlesidir. Bu dosyanın hiçbir şekilde
    <em>çalıştırılabilir olmasına ya da özel bir türde olmasına ihtiyaç
    duyulmaz</em>. Sunucu, bu dosyanın PHP tarafından
    işlenmesi gerektiğini bilir, çünkü dosyaya &quot;.php&quot; uzantısı tanımlanmıştır.
    Sunucu bu uzantıya sahip dosyaları PHP&#039;ye aktaracak biçimde
    yapılandırılmıştır. Bu dosya birtakım özel etiketlerle birçok ilginç
    işlem yapılmasını sağlayan bir tür HTML dosyası olarak düşünülebilir.
   </p>
   <p class="para">
    Bu örnek denendiği halde hiçbir çıktı alınamazsa, dosyanın
    indirilmesi istendiyse ya da dosyanın tüm içeriği metin olarak ekranda
    görünüyorsa, büyük ihtimalle sunucunun PHP desteği etkinleştirilmemiştir
    ya da sunucu doğru yapılandırılmamıştır. Sistem yöneticisinden kılavuzdaki
    <a href="install.php" class="link">Kurulum</a> bölümünü kullanarak PHP&#039;yi
    etkinleştirmesi istenebilir. Yerel olarak geliştirme yapılıyorsa, kurulum
    bölümü okunarak herşeyin doğru yapılandırılması sağlanabilir. Çıktıyı
    sağlayan sunucudaki dosyaya <code class="code">http://</code> üzerinden erişilmelidir.
    Dosya <code class="code">file://</code> üzerinden isteniyorsa, PHP tarafından
    işlenmeyecektir. Sorun her şeye rağmen devam ediyorsa,
    <a href="https://www.php.net/support.php" class="link external">&raquo;&nbsp;PHP desteği alma</a> yöntemleri
    kullanılabilir.
   </p>
   <p class="para">
    Bu örneğin amacı özel PHP etiketi biçemini göstermektir. Örnekte
    <code class="literal">&lt;?php</code> ile PHP başlangıç etiketi belirtilmektedir.
    Sonra PHP komutu yazılmış ve kapanış etiketi <code class="literal">?&gt;</code>
    kullanarak PHP kipinden çıkılmıştır. Bir HTML dosyasında bu yöntem
    kullanılarak gereken yerde PHP kipine girip çıkılabilir. Daha fazla bilgi
    için, kılavuzun <a href="language.basic-syntax.php" class="link">temel PHP sözdimi</a>
    bölümünü okunabilir.
   </p>

   <blockquote class="note"><p><strong class="note">Bilginize</strong>: 
    <span class="info"><strong>Satır-sonları hakkında</strong><br /></span>
    <p class="para">
     Satır-sonu karakterlerinin HTML içinde bir önemi yoktur, bununla birlikte
     HTML kodunun göze hoş görünmesi için satır-sonu karakterlerini kullanmak
     gerekir. <code class="literal">?&gt;</code> kapama etiketinin hemen ardından gelen
     satır-sonu karakterini PHP silecektir. Dosyanın içine çok sayıda PHP
     kodu konulması veya hiçbir şey çıktılamayan betiklerin dosyaya dahil
     edilmesi durumunda bu çok işe yarar. Ancak bu biraz kafa karıştırıcı
     olabilir. <code class="literal">?&gt;</code> kapama etiketinden sonra bir
     satır-sonu karakterinin çıktılanması istenirse, ya kapama
     etiketinden sonra bir boşluk bırakıp onun ardına satır-sonu karakteri
     konulmalı ya da PHP kodunun son echo/print deyiminin sonuna bir satır-sonu
     karakteri eklenmelidir.
    </p>
   </p></blockquote>

   <blockquote class="note"><p><strong class="note">Bilginize</strong>: 
    <strong>Metin Düzenleyiciler Hakkında</strong><br />
    <p class="para">
    PHP dosyalarını oluşturmak, düzenlemek ve yönetmek için birçok metin
    düzenleyici ve Bütünleşik Geliştirme Ortamı (BGO) bulunmaktadır.
    Bu araçların bir kısmı
    <a href="http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_PHP_editors" class="link external">&raquo;&nbsp;PHP Düzenleyicileri Listesi</a>
    bölümünde listelenmiştir. Önerilmesi istenen bir düzenleyici
    varsa, yukarıdaki sayfayı ziyaret edilip sayfa idarecisinden
    önerilmek istenen düzenleyicinin bu listeye eklemesi rica edilmelidir. Söz
    dizimi vurgulaması olan bir düzenleyicinin büyük yardımı olur.
    </p>
   </p></blockquote>

   <blockquote class="note"><p><strong class="note">Bilginize</strong>: 
    <strong>Kelime İşlemciler Hakkında</strong><br />
    <p class="para">
      StarOffice Writer, Microsoft Word ve Abiword gibi kelime işlemciler PHP
      dosyalarını düzenlemek için uygun değildir. Eğer bu deneme betiği
      için bunlardan biri kullanılmak istenirse, dosyanın <em>salt
      metin</em> olarak kaydedildiğinden emin olunmalıdır, aksi takdirde
      PHP&#039;nin betiği okuması ve çalıştırması mümkün olmayacaktır.
    </p>
   </p></blockquote>

  <p class="para">
   Artık çalışır bir PHP betiği başarıyla oluşturulduğuna göre, PHP
   betiklerinin en ünlüsünü oluşturma zamanı geldi demektir!
   <span class="function"><a href="function.phpinfo.php" class="function">phpinfo()</a></span> işlevi çalıştırılıp sistem ve
   yapılandırma ilgili
   <a href="language.variables.predefined.php" class="link">öntanımlı değişkenler</a>,
   yüklü PHP modülleri ve <a href="configuration.php" class="link">yapılandırma</a>
   ayarları gibi konularda faydalı birçok bilgiye ulaşılabilir. Bu önemli
   bilgiler için biraz vakit ayrılması ve bunların incelenmesi önerilir.
   </p>
   <p class="para">
    <div class="example" id="example-2">
     <p><strong>Örnek 2 - PHP ile sistem bilgisine ulaşmak</strong></p>
     <div class="example-contents">
<div class="phpcode"><code><span style="color: #000000"><span style="color: #0000BB">&lt;?php phpinfo</span><span style="color: #007700">(); </span><span style="color: #0000BB">?&gt;</span></span></code></div>
     </div>

    </div>
   </p>
  </div><?php manual_footer($setup); ?>